Fysiek Operatheater dat beweegt

opera theater amsterdam vimeo opera theater amsterdam facebook opera theater amsterdam youtube instagram

ANDERHOOFD


Ik ben een meester
een meester in mijzelf verstoppen
in het staan langs de zijlijn

Ik heb mijzelf niet lief
neem mij niet serieus

Ik heb nooit een identiteit gevoeld
nooit echt bestaan
nooit een concreet leven kunnen leven

Niemand kent mij
Niemand weet wie ik ben
Ik leef
in immense
eenzaamheid


(uit pilot  ANDERHOOFD 2019)

ANDERHOOFD is een montage-voorstelling voor de grote zaal,  over overeind blijven als je de grip op de wereld om je heen verliest. Operatheater over meetellen in een samenleving die een problematische verhouding heeft met mensen die een andere beleving van de werkelijkheid hebben.  

De goden komen naar de aarde, om poolshoogte te nemen van het leven van de mensen. Ze willen zien hoe mensen met elkaar omgaan. Hoe ze denken en vooral meer ontdekken over emoties, die zo leidend lijken te zijn voor de mens. Om niet op te vallen nemen ze menselijke gedaantes aan en proberen zich te gedragen als normale mensen. Al snel raken ze in de war van alle ingewikkelde regels en gewoontes, over wat normaal is en wat niet. Ze lijken overweldigd te worden door hun eigen creaties, raken verstrikt in een wereld vol ideeën, regels en interpretaties. Geleidelijk verliezen ze de grip op wie zij zijn en ontstaat de vraag of hun menselijke gedaante misschien hun werkelijke zelf is. 

Mensen met een verleden van psychose, kruipen in de huid van bovennatuurlijke personages en Goden uit opera’s van Henry Purcell en Phillip Glass. 15-20  (ex)cliënten van verschillende GGZ instellingen in Amsterdam staan op het podium met saxofoonkwartet Artvark en Nick Scholten (harp). Als gevallen goden  zingen ze over verlies, verdriet, hoop en troost en kijken ze naar de waanzin van de wereld en de verwarring in de mens. 

Onze spelers verbinden hun persoonlijke verhalen aan bovennatuurlijke personages uit opera’s van deze componisten. Wij plaatsen de eigenheid en het leven van onze spelers, in een oude Engelse operatraditie, met een 21e-eeuwse invulling.  In de traditie van de semi-opera zijn onze spelers gekleed als adellijke en voorname lieden, waarbij het goud en de tierelantijnen het zicht benemen op hun moeizame maatschappelijke en persoonlijke positie. Hun persoonlijke beschouwingen op psychose, op waan en op de mens achter het masker vormen de kern van de voorstelling. In een collage van tekst-, beweging- en zangscènes nemen zij het publiek mee in de wereld van een ander hoofd.

In dit project werken wij samen met Opera Zuid en maatschappelijke organisaties zoals De Brouwerij, Samen Sterk Zonder Stigma, Social Run en Beautifull Distress. 

Workshops 
Voorafgaand aan elke voorstelling organiseren wij een workshop van ongeveer 3 uur  voor cliënten en hulpverleners uit de lokale GGZ instellingen. We geven een inleiding op de voorstelling, nemen hen mee in het werkproces en studeren een koorstuk in uit de voorstelling. Na de workshop verzorgen wij een maaltijd waarna zij de voorstelling bezoeken.  

In 2019 zijn bij de politie meer dan 90.000 meldingen binnengekomen over verwarde mensen. Ten aanzien van zorg en welzijn is het beleid de laatste jaren veranderd. Dit heeft tot gevolg dat er steeds meer personen met verward gedrag in de samenleving rondlopen. En als ze er dan in slagen om weer aan te sluiten bij een meer geaccepteerde beleving van de werkelijkheid moeten ze vooral de strijd aangaan met hun zelfstigma. ANDERHOOFD geeft onze spelers en hun verhaal,  een landelijk podium en draagt op die manier bij aan de-stigmatisering van mensen met een psychische aandoening. 

Met ANDERHOOFD hebben wij drie doelstellingen:
1. maatschappelijke de-stigmatisering van ‘de verwarde persoon’ en bijdragen aan de vermindering van zelfstigma
2. opera verrijken met de levens en verhalen van mensen uit de samenleving en zo de opera een nieuwe, relevante plek geven, midden in de maatschappij.
3. nieuwe verhalen vertellen voor nieuw publiek in gevestigde zalen. 

Pilot
Omdat wij ons realiseerden dat we met een kwetsbare groep zouden gaan werken en omdat wij de relevantie van dit idee wilden toetsen aan de doelgroep, hebben wij in het voorjaar van 2019 een pilot gedraaid van 10 werksessies en een presentatie gegeven in Theater de Meervaart.

In aanloop naar dit project hebben Charles Hens en Paul van der Laan tien onderzoeks-sessies gehouden, met spelers van Stichting de Brouwerij. De Brouwerij is een kleinschalig psychiatrisch centrum in de binnenstad van Amsterdam, dat zich inzet om kwetsbare Amsterdammers met een gevoeligheid voor psychose, deel uit te laten maken van een gemeenschap waarbij het talent en de mogelijkheden van de deelnemers zoveel mogelijk benut kunnen worden. Met deze geheel nieuwe aanpak doorbreekt De Brouwerij het sociale isolement, waarin mensen met een gevoeligheid voor psychose verkeren.

Samen  hebben we gezocht naar de verbinding met de muziek van Glass en Purcell, geluisterd naar hun verhalen, gekeken naar hun plek in de maatschappij,  en naar wat voor hen telt, wanneer ze tellen, en wat ze tellen. 

De presentatie was ontroerend en aangrijpend. De teksten van de spelers, hun bewegingsmateriaal en het zingen van de muziek van Purcell en Glass raakten en zorgde voor een verbinding tussen spelers en publiek. De kwetsbaarheid was mooi en spannend zonder dat het pijnlijk of privé werd. 

Klik hier voor een korte impressie van de pilot.

ANDERHOOFD- Countless Countings #1

Spelers cliënten en ex-cliënten van GGZ instellingen in Amsterdam
Idee, concept en regie | Charles Hens
Muzikale leiding & coaching | Charles Hens
Beweging | Paul van der Laan
Dramaturgie | Niels Nuijten
Muziek | Phillip Glass en Henry Purcell
Musici | Artvark Saxofoonkwartet
Vormgeving | Kouwenhoven & Kranendonk
Licht | De Theatermachine
ANDERHOOFD is een co-productie van OTA met Opera Zuid
ANDERHOOFD is (mede) mogelijk gemaakt door het Fonds voor Cultuurparticipatie |Fonds Podiumkunsten |VSB fonds |Prins Bernard Cultuurfonds |Bank Giro Loterij Fonds| MAEX Impuls | Social Run

Voorlopige speellijst

di 5 t/m vr 8 oktober | Amsterdam, DeLaMar

vr 29 oktober | Hengelo, Schouwburg

wo 17 november | Breda, Chassé Theater

do 25 & vr 26 november | Maastricht, Studio Opera Zuid

do 9 december | Utrecht Stadsschouwburg

wo 15 december | Heerenveen Posthuistheater